Hücre 2 * - TYT AYT 2023 (YKS 2023) Uzaktan Eğitim

Sınavlara CANLIDERSHANE.NET Uzaktan Eğitim ile hazırlanın kazanın

4.Golgi:

  •      Üst üste dizilmiş yassı keseciklerden oluşur.
  •      Sperm, olgun alyuvar hücresi hariç tüm ökaryot hücrelerde bulunur.
  •      Görevi salgı ve paketleme yapmaktır.
  •      Salgı yapan tükürük bezi, süt bezi hücrelerinde bol miktarda bulunur.
  •      Glikolpit, glikoprotein gibi moleküllerin sentezlenmesini sağlar.
  •      Maddelerin nereye gideceğini belirleyerek paketler ve paketleri kesecikler halinde sitoplazmaya bırakır.

5.Lizozom:

  •      Yapımında endoplazmik retikulum, golgi ve ribozom görevlidir.
  •      İçinde sindirim (hidroliz) enzimleri bulunur.
  •      Hücre içi sindirimde görevlidir.
  •      Endositozla hücre içine alınan besinlerin sindirimini sağlar.
  •      Yaşlanan hücrelerin lizozomu patlar ve hücre kendi kendini sindirir buna otoliz denir.

   

6.Koful:

  •      Hücre zarından, çekirdek zarından, endoplazmik retikulum ve golgiden oluşabilirler.
  •      Hücrede; besin kofulu, sindirim kofulu, boşaltım kofulu, kontraktil koful, merkezi koful olarak birçok koful bulunur.
  •      Koful içinde amino asit, glikoz, atık maddeler, renk pigmentleri bulunabilir.
  •      Bitki hücrelerinde büyük hayvan hücrelerinde daha küçüktür.
  •      Tatlı sularda yaşayan bazı protistlerde kontraktil koful bulunur ve ATP harcayarak fazla suyun dışarı atılmasını sağlar.

7.Peroksizolar:

  •      Bitki ve hayvan hücrelerinde bulunur.
  •      İçinde bulunan katalaz anzimi sayesinde hidrojen peroksitin su ve oksijene dönüşmesini sağlar.

8.Mitokondri:

  •  Kendine ait DNA, RNA ve ribozomu bulunur.
  • Çift zarlı organeldir.
  • Dış zar düz iken iç zar krista adı verilen kıvrımlar yapar.
  • İçi matriks sıvısı ile doludur.
  • Oksijenli solunum reaksiyonlarının gerçekleştiği organeldir.
  • Matrikste organik maddeler, inorganik maddeler ve solunum enzimleri bulunur.
  • Krista üzerinde ETS (elektron taşıma sistemi) elemanları bulunur.
  • Mitokondride substrat düzeyinde ve oksidatif fosforilasyonla ATP üretilir.
  • Üretilen ATP tüm metabolik reaksiyonlarda kullanılır (fotosentez hariç).
  • Matebolizma hızı yüksek olan hücrelerde çok sayıda bulunur.

9.Plastitler:

     Bitki, öglena, alg gibi canlılarda bulunur.

     Kloroplast, kromoplast ve lökoplast olmak üzere üç çeşit plastit bulunur.

     Farklı renklerde pigment bulundururlar.

Kloroplast:

  •      Çift zarlı organeldir.
  •      Kendine ait DNA, RNA ve ribozomu bulunur.
  •      Dış ve iç zarı düzdür.
  •      İçi stroma adı verilen sıvı ile doludur.
  •      İçinde tilakoid adı verilen bir zar daha bulunur.
  •      Tilakod zarlar üst üste katlanarak granum adı verilen yapıları oluşturur.
  •      Fotosentezin gerçekleştiği organeldir.
  •      Stromada fotosentez enzimleri, tilakoid zar üzerinde ise ETS elemanları bulunur.
  •      Tilakoid zarda ışığın soğurulmasını sağlayan klorofil pigmenti bulunur.
  •      Fotofosforilasyonla ATP üretilir.
  •      Üretilen ATP sadece fotosentez reaksiyonlarında kullanılır.

Kromoplat:

     Likopen (kırmızı), ksantofil (sarı), karoten (turuncu) gibi renk pigmentleri bulundurur.

     Meyve, yaprak ve köklerde bulunabilir.

Lökoplat:

     Renksizdirler.

     Kök, gövde, tohumda bulunabilir.

     Bitki türüne göre depoladığı madde nişasta, protein, yağ olabilir.

10.Hücre İskeleti:

  •      Hücre iskeleti mikroflament, mikrotübül ve ara tübüllerden oluşur.
  •      Mikroflamentler; en ince flamentlerdir ve hareketlidir. Yalancı ayak oluşumu, hücre kasılması, hücrede şekil değişikliği, endositoz ve ekzositoz, telofaz evresinde boğumlanma mikroflamentlerle gerçekleşir.
  •      Ara flamentler; hareketli değildir, hücreye şekil kazandırır ve hücre içindeki yapıların sabitlenmesini sağlar.
  •      Mikrotübüller; tübülin proteini yapılarına katılır. İçi boş silindire bezlerler. Sil, kamçı ve sentriyolün oluşumunu sağlarlar. Hücre bölünmesi sırasında kromozomların farklı kutuplara çekilmesini sağlar. Kararsızdır; parçalanıp tekrar birleşirler.

C.Çekirdek:

  •      Hücrenin yönetim merkezidir.
  •      Prokaryotlarda bulunmaz.
  •      Ökaryot hücrelerde ise alyuvarlarda bulunmaz, bazı hücrelerde bir tane bulunurken bazılarında çok sayıda bulunabilir.
  •      Çekirdek hücredeki bütün metabolik faaliyetlerin kontrol merkezidir.
  •      4 kısımdan oluşur; çekirdek zarı, çekirdek plazması, çekirdekçik ve kromatin iplik.

     Çekirdek zarı; çift katlı zar yapısındadır üzerinde porlar bulunur ve bu porlardan RNA, büyük moleküller kolayca geçer. Bölünme gerçekleşirken çekirdek zarı önce erir sonra tekrar oluşur

     Çekirdek plazması; sitoplazmaya göre daha yoğundur. İçinde protein, RNA, mineraller, enzimler, su bulunur.

     Çekirdekcik; zarsızdır. rRNA ve protein burada birleştirilir ve ribozom sentezlenir.

     Kromatin iplik; DNA ve histon proteinlerden oluşur. Hücre bölünmesi sırasında kromatin iplikler kromozomları oluşturur. Her türün kromozom sayısı bellidir.

  •      Aynı türün sağlıklı bireylerinin kromozom sayısı aynıdır. Kromozom sayısı aynı olan her canlı aynı türden olmak zorunda değildir.
  •      Kromozom sayısının azlığı veya çokluğu canlının gelişmişliği ile ilgili bilgi vermez.
  •      Nükleotitler genleri, genler DNA’yı, DNA ve proteinler kromatin ipliği, kromatin iplikler kromozomları oluşturur.